KALİTELİ KANARYA ÜRETME METODU

Değerli arkadaşlar, size L.Hogan’ın kitabından küçük bir yazı çevirdim. Umarım faydalı olur. Hatta çok faydalı olacağına da eminim zira üretimde el yordamıyla bir kör döğüşü süre gitmekte ve birçok arkadaşımız hem düş kırıklığına uğramakta, hem de çeşitli kuşlar alıp, bilinçsizce alış verişler yaparak büyük zararlara uğramaktadırlar.

Inbreeding
Hayvancılığı geliştirmek amacıyla tarih boyunca çeşitli üretim sistemleri kullanılmıştır. Bu sistemlerden biri de “inbreeding” sistemidir. “Inbreeding” yakın dereceli akraba olan hayvanların istenen özelliklerinin bu çiftin yavrularında daha büyük oranda ortaya çıkarılabilmesi amaçlanarak çiftleştirilmesidir. Bu yöntemde kullanılan hayvan çok yüksek kalitede olmalıdır aksi halde vasat bir sonuç meydana gelir. İstenen özellikleri gösteren akraba kuşların özenle seçilmesiyle aynı tipteki özelliklerin yavrularda artışı meydana gelecektir. Bu üretim sistemi kuştaki özelliklerin daha tahmin edilebilir ve kontrol edilebilir biçimde genetik çeşitliliğinin arttırılmasını amaçlamaktadır. Hedeflenen amaçlarla üretici, sadece altsoyda değil üretim planındaki diğer kuşlarda da özellikleri geliştirebilir. Çoğunlukla bu yolla üretilmiş bir soydan gelen tek bir eş, tüm üretimi nasıl eşleştirildiği farketmeksizin etkileyebilmektedir. Bu yeteneğe “prepotency” denmektedir. Prepotency’e sahip mükemmel bir kuş üretim programınız için çok değerli bir varlıktır.

Line Breeding
“Inbreeding”in bir çeşidi “line breeding” dir. Bu yöntem için akraba olmayan iki mükemmel kuş seçilir. Bu iki kuş aynı istenen özelliklere sahip olmakla birlikte ikisi de aynı istenmeyen özelliğe sahip olmamalıdır. Bu üretimden çıkan yavrular ana-babaya benzeyecektir. Orijinal ana-babayı seçerken üretici mükemmeliği oluşturan tüm yönlerini yani mükemmelliğin standardını, babanın kalitesini, kuvvet ve doğurganlığı dikkatle değerlendirmelidir. Bu, üreticinin her özelliği yorumlayışı ve verdiği önemle ilgili olup çok iyi üretici ile normal bir üreticinin farkı da burada ortaya çıkmaktadır.

1 numaralı tablo orijinal dişi ve erkeğin çiftleştirilmesinden elde edilen sonucu göstermektedir. Bu çiftin yavrusu %50 dişinin ve %50 özelliklerini taşıyacaktır.
2 numaralı tabloda gösterilen ikinci nesil çiftleştirmede orijinal dişi ve erkekten ilk neslin en iyi oğulu ile en iyi kızı seçilecektir. Dişinin soyu dişinin özelliklerinin ¾’ ünü ve erkeğin soyu da erkeğin ¾ karakteristik özelliğini taşıyacaktır.

Diğer çiftleştirmeler yarı kardeş, amca yeğen, teyze yeğen ve kuzenler arasındadır. Seçilen çifler her zaman birbirini bütünleyici nitelikte olmalıdır. Bazen üstün bir dişi veya erkek elde edilebilecektir. Bu söz konusu olduğunda orijinal sistemin diğer çeşitlemeleri de şemada gösterildiği biçimde uygulanmalıdır.

Üçüncü nesilde, erkek soyundan gelen ikinci neslin en iyi dişisi orijinal erkekle çiftleştirilip, dişi soyundan gelen ikinci neslin en iyi erkeği de tekrar orijinal dişiyle çiftleştirilmektedir. Bu durumda dişi soyundan 7/8 dişi karakteristiği ve erkek soyundan da 7/8 erkek karakteristiği elde edilmiş olacaktır. Böyle bir durumda dişi ve erkek soyu neredeyse başlangıçtaki özelliğe sahip olmuş olacaktır. Böylece dişi ve erkek soyları tekrar çiftleştirilebilir. Bu durumda artık başa dönülmüş olunacaktır.

“Line breeding” soyların kalitesini korumak için ve iyi nesillerin sayısını korumak için yapılmaktadır. En iyi dişinin en iyi erkekle çiftleştirilmesiyle iyi özellikler de soyda kalmaktadır. Bu tip üretimin sonucunda çoğunlukla yarışmaları kazanan yavrular elde edilmektedir. Sadece fiziksel özellikleri dengelemek için kuşları çiftleştirdiğinizde çoğunlukla vasat kalitede kuşlar elde edersiniz. Inbreeding fiziksel özellikleri geliştirmekte çok etkili olmasının yanısıra bazen bazı üreme özelliklerinde, örneğin doğurğanlıkta, yumurtlamada veya hastalıklarda artış, kilo kaybı veya enfeksiyonlara karşı hassasiyet gibi zarar verici özellikte de olabilmektedir. Vücut boyutlarının küçülmesi sizin fazlasıyla inbreeding yaptığınızın ve artık yeni kanlara ihtiyaç duyduğunuzun göstergesidir. Line breeding’e deforme olmuş küçük kuşlarla devam etmeyiniz.

Outcross
Line breedingin olumsuz etkilerinden kurtulmak için “outcross”a ihtiyacınız vardır. Bu yöntem line breeding’in tam tersidir. Bu yöntemde akrabalık bağı olmayan kuşlar eşleştirilmektedir. Bu yöntem inbreeding ile kaybedilen canlılığı tekrar kazandıracaktır. Genellikle dört nesillik bir linebreeding uygulamasından sonra gerekli olmaktadır.

En iyi outcross bir akraba olmayan inbreeding soyundan gelen aynı derecede yüksek kaliteye ve istenen özelliklere sahip kuşla çiftleştirme yapılmasıdır. Bu yöntemle elde edilen kuşların ana-babalarından da daha iyi sonuç vermeleri biliniyor. Buna melez canlılığı denilmekte olup inbreedingden meydana gelen sağlık problemlerinin düzeltilmesinin sonucudur.

Sizin iyi bir üretici olarak başarınız, kuşlarınızın seslerini geliştirmek üzerine özel hedefler içeren bir programı gözlemlemek ve değerlendirmek konusundaki yeteneğinize ve inbreeding ve outcrossing yöntemlerini uygulamanıza bağlıdır. Üretici kendisinin en iyi eleştirmenidir ve kendisi için koymuş olduğu standartların altında kalan kuşları kullanmaya yönelmemelidir. Seçim aşaması en iyileri saklamaya ve geri kalanları elden çıkarmaya yönelik olmalıdır ki üretici aradığı standarda ulaşılmış olsun. Inbreeding’in dikkatsizce ve gelişigüzel biçimde kullanılışı sonuç vermeyecektir.

Kuş satın alırken, çeşitli üreticilerden aynı tipte kanarya çeşidi almaktan uzak durunuz. Hiç akrabalık ilişkisi olmayan kuşların çiftleştirilmesinden çıkan sonuç ana-babalarınkinden daha düşük başarı kaydedecektir. ( Onun içindir ki filancanın yüz bilmemkaç puanlı kuşuna dünyanın parasını ödeyip, yine aynı üreticinin bir pedigresiz dişisini alan meraklı, yavruların hiç de babaları gibi ötmediğinden şikayet eder! ) Sürekli devam eden üretilebilir kaliteyi meydana getirmek çok uzun yıllar alacaktır çünkü akrabalığı olmayan kuşlar çok çeşitli genlere sahiptirler. Dolayısıyla yavruların özellikleri dağılım gösterir.

İyi görünümlü ve ötümlü kuşlara sahip olan, iyi bir üreticinin en az üç kuşuyla başlayın. Bu kuşların soy kütüğünü mutlaka edinin. Canlılığı arttırmak için outcross ihtiyacınız olduğunda tekrar bu üreticiye gidin ve ona bu ihtiyacınızı açıklayın. Çoğu zaman bu üretici outcrossing için ek bir soyun da sahibidir ve size yardımcı olacaktır.

Unutmayınız ki iyi kuşlar kazanır, kötüler kaybeder ama hepsi aynı yemi yer ve hepsine aynı emeği harcarsınız!

Hepinize yeni üretim sezonunda başarılar dilerim.


Sn.Ruhi SARUHAN Beyin çevirisidir.Teşekkürler